Atmosfer tabakasının her saniye, vücudun her santimetresine ciddi bir basınç uyguladığı bilinmektedir. Yükseklik miktarı fazla olan yerlere gittikçe bu miktarda azalma görülür. Aynı biçimde, soğuk ve sıcak havaların akıntıları hava basıncının değişmesini sağlar. Yani bu basınç farklılıklarının ölçümü yapılarak havanın durumunu, yükseklik miktarını ölçmek mümkündür. Hava durumunu bu sayede önceden anlayabilmek mümkündür. Yükseklik ölçümü ise ilk olarak Pascal tarafından gerçekleştirilmiştir.

Bunun ardından barometre yükseklik ölçmek için kullanılmaya başlanmıştır. Bu ölçümün yapılması içinse barometreye gerek duyulmaktadır. Ayrıca uçakların yüksekliğinin gösterilmesini sağlayan altimetre cihazı da barometreyle aynı türden bir alettir.

Barometreler kendileri içinde ikiye ayrılmaktadır. Bunlar; cıvalı ve madeni barometrelerdir. İki çeşit barometre de farklı sistemlerde çalışmaktadır. Cıvalı olan barometre cıvaya bağlı olarak çalışırken; madeni barometrede sıvı söz konusu değildir.

Barometre Nedir?

Barometre Nedir?Atmosfer basıncını ölçmeye yarayan, kendine has mekanizmasıyla çalışan alete barometre adı verilir. Temel olarak iki çeşidi vardır. Bunlar; cıvalı ve madeni barometrelerdir. Bunlar dışında barometre sistemiyle çalışan çeşitli aletlere de genel olarak barometre kategorisinde yer verilmektedir.

Barometrenin ölçüm birimi santimetre ya da İngiliz ölçüm birimi olan İnç‘tir. 1939 yıllında Amerika’da bar adı verilen ölçü birimi kabul edilmiş ve kullanılmaya başlanmıştır. Normal şartlarda bir bar, deniz seviyesi ölçüsünde 75 cm’lik cıvanın basıncını göstermektedir. Hava basıncı barı milibar şeklinde gösterilmektedir.

Barometre Çeşitleri Nelerdir?

Barometre Çeşitleri Nelerdir?Cıvalı Barometre: Basınç azaldığında cıva düzeyinde azalma görülür. Barometre de tam olarak bu etki ile çalışmaktadır. Rakımı sıfır olan bir alanda cıva yükselir. Eğer çeşitli hava değişimleri yaşanırsa cıvanın yüksekliği düşük de olsa değişebilir. Yükseklik miktarında artış görüldükçe cıvanın düzeyi de değişir. Örneğin; 3000 metrede 50 cm iken 6000 metreye çıkıldığında basınç 32 cm düşecektir. Hava ölçümlerinde cıvalı barometrede iyi havalarda basınç alçalırken; kötü havalarda basınç yükselmektedir.

Cıvalı barometre ilk defa İtalyan fizikçi Toricelli tarafından 1643 yılında keşfedilmiştir. Cıvalı tüp deneyini yapmıştır ve barometreyi meydana getirmiştir. Ancak günümüzde kullanılan barometreler için cıvalı tüp yerine kapalı bir kutu kullanılır. Üretilen kutunun kenar kısımları cıvanın hava ile temas içinde olması için açık halde bırakılmıştır.

Madeni Barometre: Cıvalı barometreler madeni barometrelere göre daha hassastır. Bu nedenle sıklıkla madeni barometreler tercih edilir. Bu tip barometreler, aneroid olarak da bilinir. Aneroid, sıvı olmayan anlamına gelmektedir. Bükülme özelliğine sahip bir madenden elde edilmiş kutulardan oluşur. Havası alınan kutu üstüne çelik malzemeden üretilmiş yay konulmuştur. Yay bir kenarından kutuya sabit şekilde hazırlanmıştır. Hava basıncında yükselme olması durumunda kutu içe doğru basık şekli alır. Basınçta azalma olduğunda da tam tersi kutu dışa doğru şişer. Bunu görebilmek için de kutu üzerine gösterge koyulmuştur. Madeni barometre Fransız Bourdon tarafından bulunmuştur. Çalışma ilkesi cıvaya değil; kıvrımlı bir yaya bağlanmıştır.

Barometrelerin her çeşidi, hava basınçlarının ölçümünde kullanılmaktadır. Havadaki sıcak ve soğuk akıntılar basıncı değiştirir. Hava basıncı ölçmek dışında barometreler yükseklik ölçümüne yarar. Yükseklik seviyesi değiştikçe basınçta değişme görülür. Bunun yanında barometre mekanizmasıyla üretilen cihazların bir çeşidi de uçaklarda kullanılmaktadır.

Barometre ile Yükseklik Nasıl Ölçülür?

Barometre ile Yükseklik Nasıl Ölçülür?Fransız fizikçi Pascal, 1647 yılında barometreyle yükseklik ölçümünü keşfeden ilk kişidir. Bunun hemen ardından barometreler, yükseklik ölçmek için herkesçe kullanılmaya başlamıştır. Günümüzde ise sıklıkla yükseklik ölçümü için kullanılır. Yükseklik arttıkça basınç düşerken; yükseklik azaldıkça basınç yükselmektedir. Bu bilgi dâhilinde ölçüm yapılmaktadır.

YORUM YOK

Bir Cevap Yazın