paylaşım

Cahit Arf Kimdir? Hayatı ve Eserleri

Türkiye'nin yetiştirdiği en büyük matematikçilerden biri olan Cahit Arf, TÜBİTAK Bilim Kolu eski başkanı ve bilim insanıdır. 10 Türk Lirası'nın arka yüzünde yer verilen Cahit Arf, yaşam görüşü olarak benimsediği ve çok severek yaptığı matematik hocalığı sırasında, önemli teoriler ve kuramlar oluşturmuştur. Bu yazıda Cahit Arf ve hayatı hakkında kısaca bilgi edineceksiniz.

REKLAM
REKLAM

Cahit Arf, ülkemizde yetişen en iyi matematikçilerden biridir. Ayrıca bulunduğu çeşitli görevler sayesinde de tanınmış bir isimdir. Almanya’ya doktorasını yapmak için gittiği sırada Helmut Hasse ile tanışmış ve çalışmalar yapmıştır. Çalışmaların neticesinde kendi buluşları olan terimler ortaya çıkmıştır. Cahit Arf, bilim dünyasına Arf halkaları, Arf değişmezi ve Arf kapanışları gibi matematik terimleri kazandırmıştır. Hayatı boyunca faydalı işler yaparak kendini sürekli geliştiren Cahit Arf, TÜBİTAK’ta da görev almıştır.

Bunun yanında üniversitelerde matematik dersleri de vermiş. Üniversite ortamında ordinaryüs profesörlüğe kadar yükselmiştir. Hayatı boyunda yaptığı değerli çalışmalar ve iyi bir matematikçi olması gibi birçok özelliğinden dolayı 2009 yılından bu yana 10 TL’lik banknotların arka yüzünde kendisine yer verilmiştir.

Prof. Dr. Cahit Arf hakkında tüm dünyada birçok konferans düzenlenmiş; böylelikle kendisi dünyaca ünlü bir bilim adamı olmuştur. Tüm bu başarılarında yaptıklarını meslek olarak değil yaşam biçimi olarak görmesinin büyük etkisi olmuştur.
Bakmadan Geçmeyin: İlber Ortaylı Kimdir?

Cahit Arf Kimdir?

1910 yılının 11 Ekim günü, Yunanistan Selanik’te dünyaya gelen Cahit Arf, 26 Aralık 1997’de İstanbul’da hayatını kaybetmiştir. Cahit Arf, Türk matematikçi, dünyaca ünlü bilim adamı ve TÜBİTAK’ın eski bilim kolu başkanıdır. Cahit Arf matematiği hiçbir zaman meslek olarak görmemiş; yaşam biçimine dahil etmiştir. Öğrencilere matematiği ezberlememelerini, öğrenmeleri gerektiğini her zaman dile getirmiştir. Matematiğin sabır olayı olduğunu dile getirmiş; matematiğin her zaman sanatsal yönünü öne çıkartmıştır. Çok sevdiği matematik hakkında kendisini matematikte ölümsüz hissettiğinden de bahsetmiştir.

Cahit Arf’ın Hayatı

Cahit Arf, sultani isimli liselerin ilk bölümünde okumuş ama beşinci sınıftayken tanıştığı bir öğretmen ile matematiğe ilgi duymaya başlamıştır. Lise hayatının tam ortasındayken matematik sorularını çözebilmesi öğretmenlerinin ve ailesinin dikkatinden kaçmamış; neticede daha iyi bir eğitim alması için ailesi tarafından Paris’e St. Louis Lisesi’ne gönderilmiştir. Başarısıyla dikkat çeken Cahit Arf, eğitimini bitirip Türkiye’ye dönünce, hükümet tarafından yüksek öğrenim için Avrupa’ya gönderilecek öğrenciler arasında yer almayı başarmıştır.

Yüksek öğrenimini, Fransa’da Ecole Normale Superieure’de yapmış ve 1932 yılında tamamlamıştır. Yüksek öğrenimi bittikten sonra Galatasaray Lisesi’nde öğretmenlik yapmış sonrasında İstanbul Üniversitesi’nde Fen Fakültesi Bölümünde doçent adayı olarak görev almıştır. Doçentlik için ise Almanya’da eğitim almış ve doktorasını tamamlamıştır.

Cahit Arf’ın Meslek Hayatı

İstanbul Üniversitesi’nde ordinaryüs profesörlüğe yükseldi ve burada 1962 yılına kadar görev yaptı. Ardından matematik dersi vermek için Robert Koleji’nde göreve başladı. Yıl 1964’ü gösterdiğinde Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu’nda ilk bilim kurulu başkanı olarak göreve başladı. Sonraki yıllarda ABD’de araştırmalar yapmış; bu dönemde Kaliforniya Üniversitesi’nde konuk öğretim görevlisi olarak çalışmıştır. 1967 yılında Türkiye’ye döndükten sonra Amerika ve Kanada’dan teklifler aldı. Ancak kendisi Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde göreve başladı. ODTÜ’den 1980 yılında emekli oldu ve ardından ara vermeksizin TÜBİTAK görevi başladı. TÜBİTAK hakkında detaylı bilgi almak için tıklayın.

Bu dönemde TÜBİTAK’ın kurulmasında ciddi emekleri olmuştur. Ardından kuruma bağlı Gebze Araştırma Merkezi’nde göreve başlamıştır. 1983 ve 1989 yılları arasında Türk Matematik Derneği’nin başkanlığında yer almıştır. Meslek hayatında 1943 yılında İnönü Armağanı ve 1974 yılında TÜBİTAK Bilim Ödülü kazanmıştır. Cahit Arf onuruna sayılar ve cebir üzerine 1990 yılında uluslararası sempozyum yapılmıştır. Bunun arkasından Türkiye’de de konferanslar yapılmıştır.

Cahit Arf’ın Ölümü

Matematiğe kattığı değerlerle dolu dolu bir hayat geçiren Cahit Arf, 1997 yılının 26 Aralık günü hayatını kaybetmiştir. Cahit Arf Bebek’teki evinde ağır bir kalp krizi geçirmiştir. Tüm müdahalelere rağmen kurtarılamayan büyük matematikçi 87 yaşında hayata gözlerini yummuştur. Cahit Arf, İstanbul’da Zincirlikuyu Mezarlığına defnedilmiştir. Hayatını kaybetmesinin ardından kendisi unutulmamış; adına her zaman anma konferansları düzenlenmiştir. Matematiğe kattığı değerler, kendisi aramızdan ayrılmış olsa da kullanılmaya ve geliştirilmeye devam edilmiştir.

Cahit Arf Hakkında Düzenlenen Konferanslar

Cahit Arf için Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nin matematik bölümünde her yıl konferans düzenlenir. Yine anmak kapsamında 10 TL’lik banknotların arka tarafında Cahit Arf’ın yüzüne yer verilmiştir. ODTÜ’de düzenlenen konferanslarda her yıl farklı üniversitelerden farklı isimler konuşmacı olmuştur. 2009 yılında Bonn Üniversitesi’nden Gunter Harder, 2007 yılında Leiden Üniversitesi’nden Hendrik Lenstra, College de France’den Jean-Pierre Serre, Princeton Üniversitesi’nden Peter Sarnak, İleri Araştırma Enstitüsü’nden Robert Langlands, Brown Üniversitesi’nden David Mumford, Utrecht Üniversitesi’nden Don Zagier, Essen Üniversitesi’nden Gerhard Frey ODTÜ konferanslarında konuşma yapmış ünlü kişilerdir ve hemen hepsi matematikçidir.

Cahit Arf’ın Eserleri

Cahit Arf, özellikle cebir alanındaki çalışmalarıyla tüm dünyada ün kazanmıştır. Geometri problemlerinin pergel veya cetvel yardımıyla çözülebileceği hakkında çalışmalar yapmış ve cisimlerin kuadratik formlarının tasnif edilmesinde görülen değişmezlerle alakalı terimler ortaya çıkartmıştır. Bunlara Arf değişmezi ve Arf halkaları denen terimler matematik dünyasında yer almayı başarmıştır. Bunların dışında Hasse-Arf Teoremi olarak bilinen teorileri de keşfetmiştir. Ülkemizdeki matematiğin günümüzdeki seviyeye gelmesinde Cahit Arf’ın ciddi bir rolü vardır.

Yorumlar


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir