Çilek Nedir? Çeşitleri, Özellikleri ve Faydaları Nelerdir?

Türleri içerdikleri kromozom sayısına göre belirlenen çilek, özellikle çocukların severek tükettiği, mis kokulu bir meyvedir. Gülgiller familyasından olan çilek, otsu bir bitkidir. Gövdesi toprağa yayılarak büyür. Toprağın üzerinde yetiştiği için, yemeden önce mutlaka bol su ile yıkanmalı ve topraktan arındığından emin olunmalıdır. Çileğin özellikleri, yetiştiriciliği ve faydaları hakkında bilgi almak istiyorsanız, yazımıza göz atabilirsiniz.

Anavatanı Amerika olan çileğin üretimi de en çok Amerika’da yapılmaktadır. Türkiye ise; ikinci sıradadır. Dünyanın geneline bakıldığında yıllık üretimi 5 milyon tonu bulan çileğin çocuklarca en sevilen meyvelerden olduğu bilinmektedir. Gün içinde 7-8 adet çilek tüketmek günlük C vitamini ihtiyacını büyük oranda karşılamaktadır. Çileğin tadının yetiştirildiği hava koşulundan etkilenmesi çilekle ilgili en ilginç bilgilerdendir. Lezzeti, tadı, kırmızı görüntüsü ve mis kokusuyla, mevsiminde en çok tüketilenler arasında yer almaktadır.

Tadının güzelliği kadar faydalarıyla da dikkat çeken meyvenin düzenli tüketilmesi halinde vücuda birçok olumlu etkisi vardır. Çileğin diğer meyvelere göre çok sayıda türü olduğu da bilinmektedir.

Meyvenin kolay bakteri tutabilir yapısı ve toprağa yakın yetiştirilmesi gibi detaylardan dolayı tüketmeden önce iyice yıkanmasında yarar var. Faydalarının çok olmasına rağmen içeriğindeki şeker oranından dolayı dikkatli tüketilmesi gerekiyor.

Çilek Nedir?

Bilimsel adıyla Fragaria olarak bilinen çilek, Rosaceae yani Gülgiller familyasında yer alan meyvelere verilmiş ortak isimdir. Bitkinin meyvesi kırmızı renkte olup üzerinde sarı tonunda noktacıklar bulunmaktadır. Dünya üzerinde isimlendirilebilmiş 20’den fazla çilek çeşidi bulunmaktadır. Bunun dışında farklı melezleri de oluşturulmuştur. En çok tüketilen ve marketlerde satılan çilek, bahçe çileği olarak bilinen fragaria ile ananassa melezi olan türdür.

Çileğin Özellikleri Nelerdir?

Çilek bitkisinde çiçekler salkım biçimindedir. Otsu bir bitki olan çilek bahçelerde özel olarak yetiştirildiği gibi, çayır ve otlaklarda kendiliğinden de yetişebilmektedir. Yaz geldiğinde toprağın üstündeki kısmı kurur ama toprağın altındaki kısmı, kışın yeniden yaşamaya başlar. Sürünücü ve tüylü bir gövdeye sahip olan çilek meyvesi, Nisan ve Haziran aylarında beyaz çiçekler açar. Beyaz çiçekler gelişip meyveye dönüşür. Meyveler olgunlaşmadan önce yeşil ve beyaz renklerdedir. Olgunlaştıktan sonra kırmızı olan meyveler bu süreçte tatlanmaya başlar. Bitkinin yaprakları tüylü bir yapıdadır. Çileğin meyvesinde A, B ve C vitaminleri yeterli miktarda bulunmaktadır.

Çilek en sağlıklı şekilde yıkayıp taze olarak tüketilebilir. Taze çileği yoğurtla karıştırarak daha faydalı bir hale getirebilirsiniz. Bunun yanında kışa hazırlık olarak reçel yapılarak tüketilebilir. Ancak bu şekilde tüketimi şeker açısından zararlı olabilmektedir. Çileğin suyunu sıkarak içebilmeniz de mümkün ama şeker açığa çıkması dolayısıyla yine taze tüketime göre tercih edilir bir alternatif değildir. Çilekleri mevsiminde satın alıp derin dondurucuya atmanız da mümkün. Bu şekilde daha sonra çıkarıp yiyebilir; pastalarda ve tatlılarda kullanabilirsiniz.

Çilek Çeşitleri Nelerdir?

İri, sert meyveli, orta kalitede tadı olan reçel yapmaya uygun çilek türüne Aliso adı verilmiştir. Tioga, gıda sanayi ve derin dondurucu için uygun olan türdür. Hemen her bölgede yetişebilen çilek türü Pocahontastır. Konik biçiminde olan çilek çeşitleri; Douglas, Dana, Brio, 216, Pajaro, Selva, Chandler, Red Chief, Hanoeye ve Lesterdir. Bunlar dışında Yalova 9, 15, 104 , dağ çileği, orman çileği, Arnavutköy çileği, Ereğli çileği, Bursa çileği ve Balcalı 1, 2, 3 çeşitleri vardır.

Çilek Nasıl Yetiştirilir?

Çilek yetiştiriciliği birçok ülkede yapılmaktadır. Hibrid yöntemiyle de yetiştirilen çileğin türlerine göre yetiştirilme şartları değişiklik gösterebilir. İlkbaharda ısı yükselince patlayan yaprakları ortalama 3 haftada büyür. İyi tozlanmış çilekler tozlanma vaktinden ortalama 30 gün sonra olgunlaşır. Çilek üretiminde dünyada ikinci olan ülkemizin çeşitli bölgelerinde çilek yetiştiriciliği yapılmaktadır. Çilek; tohumla, köklü fideleri ayırıp dikme ile ve daldırma ile çoğaltma yöntemi ile yetiştirilmektedir. Fideler eğer ılık bir kış mevsimi yaşanıyorsa Ekim-Kasım aylarında; soğuk ise kış geçtikten sonra Nisan-Mayıs aylarında dikilmelidir.

Çileğin Faydaları Nelerdir?

Çilek romatizmaya bağlı ağrıların hafiflemesine yardımcı olur. İçeriğindeki asit ve cox enzimleri sayesinde yaralardaki iltihapların iyileşmesine yardım eder. Çilek dopamin oranını artırarak zihnin çalışmasına olumlu anlamda etki eder. Yine aynı özelliklerle beyin fonksiyonlarının gelişmesine katkı sağlayan çilek böylece alzheimer hastalığına karşı koruyucu etki oluşturur. Birçok faydalı sebze meyve gibi çilek de kansere; özellikle de yemek borusu ve kolon kanserine karşı koruyucudur. Antioksidan etkisi ile vücuttaki birçok şikayetin giderilmesini, vücuttan toksik maddelerin atılmasını sağlar. Meyveye rengini veren maddenin kalp krizini önlemede etkisi olduğu belirlenmiştir.

Okur Yorumları


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir