Gazlar Hakkında Bilgi; Genel Özellikleri ve Çeşitleri

Maddenin üç halinden biri olan gazlar belirli bir şekli ve hacmi olmayan, yüksek basınçla bile sıvılaştırılamayan, akışkana denir. Gözle görülmeyip, elle tutulmayan gazlar, maddenin en düzensiz ve şekilsiz halidir. Bu doğrultuda akışkanlıkları da son derece fazladır. Fizik ve kimya konularını kapsayan gazların genel özellikleri hakkında özet bilgi yazımızda mevcuttur

Madde, ortamlarda 3 halde bulunur. Gaz da bu hallerden bir tanesidir. Diğer haller ise katı ve sıvıdır. Gazın hacmi olmadığı için gaz halindeki cisimleri tanımlamak en zor durumlardandır. Gaz, herhangi bir kabın içine alınırsa; koyulduğu kabın biçimini alır. Kap büyükse genişler, küçükse sıkışır. Gözle görülmeyen ve elle tutulmayan cisimlerden değildir. Maddelerin bilinen en düzensiz şeklidir. Bulunduğumuz evren içindeki cisimlerin çoğu ışık veren yıldızlardır.

Yıldız denen cisimler birer gazdır. Dünya oluşumu öncesinde gaz halinde bulunuyordu. Soğuma ile yoğunlaşarak günümüzdeki şeklini almıştır. Bu bilgilere dayanarak maddelerin en doğal ve basit hali gaz halidir. Gazın bir cisim olduğu çeşitli şekillerde ispat edildikten sonra yapısı hakkında araştırmalar başlamıştır.

Böylelikle gaz halinde bulunan elemanların birer molekül halinde olduğu tespit edilmiştir. Gaz molekülleri sürekli ve herhangi bir yönde hareket halindedir. Hareketleri sırasında kendi içinde ya da bulundukları kabın içinde çarpmalar yaşarlar. Çarpmaların sayısı ise gazın baskısını meydana getirir.

Gazların Genel Özellikleri

Gazların Genel Özellikleri

  • Maddenin en düzensiz halidir
  • Akışkanlığı son derece fazladır
  • Tanecikleri yüksek enerjilidir
  • Boşlukta ve diğer gazlar arasında yayılım gösterebilirler
  • Gazlar saydamdır
  • Molar hacimleri büyüktür, oda şartlarında tüm gazların molar hacimleri 24,5 litre; normal koşullarda ise 22,4 litredir
  • Bütün gazlar sıcaklık karşısında genişler.

Gazların Çeşitleri ve Özellikleri

Gazların Çeşitleri ve ÖzellikleriGazlar kendi arasında 3’e ayrılır. Bunları tek tek inceleyecek olursak;

  • Eleman Gazlar (Soy Gazlar): Doğada eleman halinde bulunan bu gaz; 11 adettir. Bunlardan beş tanesi hem bileşiklerde hem de eleman halinde görülebilir. Bunlar; Oksijen (O), Azot (N), Hidrojen (H), Klor (Cl) ve Flordur (F). Bunların dışında kalan 6 adet gaz bileşik oluşturmayan ve sürekli eleman halinde bulunan gaz çeşitleridir. Bunlar; Helyum (He), Kripton (Kr), Argon (Ar), Neon (Ne), Ksenon (Xe) ve radondur (Rn). Bu gaz çeşitleri soy gazlar olarak bilinir. Her zaman atom halindedirler asla molekül olarak bulunmazlar. Dünyayı çevrelediği varsayılan gaz içerisinde az miktarda bulunurlar. Bu gaz çeşitleri, ışıklandırma yapmak için kullanılır. Hidrojen en hafif gazdır sonrasında ise helyum gelir. Helyum önceleri balonlarda kullanılıyordu. Günümüzde ise dalgıçlara dalma sırasında verilen oksijenin içine karıştırılmaktadır. Tehlikesiz bir gazdır.
  • Bileşik Gazlar: Çok fazla çeşidi olan bileşik gazlara; Karbon, Hidrojen ve Oksijen örnek verilebilir. Bu gazlar, belirli kimyasal olaylar sonrasında meydana gelirler. Özel işlerde saf bir bileşik elde etmek amacıyla kullanılırlar. Elde edilebilecek saf bileşiklere örnek olarak; kükürtlü hidrojen, azot protoksit ve asetilen verilebilir.
  • Karışım Gazlar: Endüstri alanında çok sık kullanılan karışım gazlar, bu alanda çok önemlidir. Farklı gazların birbirleriyle karışması ile enerji elde edilmesi mümkündür. Enerjide de bu şekilde kullanılır. Bilinen en önemli gaz karışımı havadır. Hava içeriğinde; oksijen, azot ve az miktarda da soy gaz ve karbon dioksit bulunduran karışım gazlardan biridir. Canlı varlıkların yaşamını sürdürebilmesi için zorunlu bir gerekliliktir. Ayrıca birçok kimyasal ve fiziksel olay hava yardımıyla meydana gelir.

Gaz Kanunları

Gaz Kanunları

  • Boyle Kanunu: Robert Boyle tarafından 1659 yılında ortaya atılmıştır. İngiliz fizikçi, gazın hacminin küçülmesi durumunda, basıncının da aynı miktarda büyüdüğünü ispat edebilmiştir. Bu kanunun ismi sonraki zamanlarda Boyle – Mariotte kanunu olarak anılmaya başlanmıştır.
  • Gay-Lussac Kanunu: Gazın basıncının ve hacminin ısı miktarı ile alakalı olduğunun keşfini Gay Lussac yapmıştır ve bu kanuna kendi adını vermiştir.
  • Dalton Kanunu: Dalton’a göre gaz karışımlarında, karışım içinde bulunan gazların her birinin ayrı ayrı kendi basınçları vardır ve bu toplam gaz basıncına eşittir demiştir.

Gaz Basıncı ve Buharlaşma Kavramları

Gaz Basıncı ve Buharlaşma Kavramları

  • Gaz Basıncı; gazın basıncı manometre adı verilen cihazlarla ölçülür. Basıncın birimi atmosferin kendisidir. Gazlar çok küçük ve ince deliklerden geçebilme özelliğine sahiptir. Birçok gaz su içinde erir. Örneğin; su altında yaşayan canlılar, su içinde erimiş havayı kullanarak soluk alırlar.
  • Buharlaşma; bazı sıvılar ve katılar sıcaklık verilmesi ile gaz haline dönüşür. Bu olaya buharlaşma adı verilir. Ayrıca hemen her gaz da sıvı hale gelebilir ama sıvı halde çok uzun süre duramazlar.

Yorumlar


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir