Halide Edip Adıvar, yalnızca edebi kimliği ile değil kahraman kimliği ile de bilinen Türkiye’nin ilk kadın yazarlarından bir tanesidir. Halide Onbaşı olarak da tanınan bu değerli isim aynı zamanda akademisyen, siyasetçi ve bir öğretmendir.

Kurtuluş Savaşı’nda Mustafa Kemal Atatürk’ün yanında görev yapmıştır. Sivil olmasına rağmen savaş sırasında verdiği mücadele ve çabası sayesinde rütbe alarak kahraman sayılmıştır.

Aynı zamanda Anadolu Ajansı’nın kurulmasına da yardımcı olarak gazeteciliğe de el atmıştır. Kısacası 1900’lü yılların şartları düşünüldüğünde bir kadın için fazlasıyla dolu, cesaretli, kendine güvenen, fikirleriyle, sanatıyla ve varlığıyla her yerde kendini gösterebilen bir kişiliğe sahip olduğu söylenebilir. Çok küçük yaşta annesini veremden kaybeden Halide Edip ilköğrenimini evde aldığı özel dersler ile tamamlamıştır. Çünkü o dönem gittiği Robert Lisesi’nden padişahın, Hristiyan okullarında Müslüman öğrencilerin okutulmayacağı emriyle ayrılmak zorunda kalmıştır

Halide Edip Adıvar Kimdir?

Halide Edip Adıvar Kimdir?Halide Edip Adıvar, Servet-i Fünun ve Cumhuriyet döneminin en başarılı yazarlarından bir tanesidir. Milli mücadele döneminde, ülkenin kurtulması için ciddi çalışmalarda bulunmuştur. Kadın haklarının en büyük savunucularından birisi olup, eserlerinde de bunu net bir şekilde ortaya koymuştur. Onun için eserlerinde kullandığı dillerde daha çok verilen mesajlar önem kazanmıştır.

Halide Edip Adıvar’ın Hayatı

Halide Edip Adıvar’ın HayatıEğitim yaşı geldiği zaman, ilk olarak evinde aldığı özel dersler ile kendisini geliştiren Halide Edip, lise eğitimi için Robert Koleji’ne gitmiştir. Belli bir zaman sonra Robert Koleji, Müslüman öğrencileri bünyesinde barındırmama kararı almıştır. Bunun sonucunda Halide Edip, evde aldığı özel derslere devam etmek zorunda kalsa da, ilk çeviri kitabının basılması ardından Robert Koleji tarafından tekrar çağırılmış ve eğitimini bu okulda sürdürmüştür. Böylelikle, o dönemde Robert Koleji’nden mezun olmuş olan tek Müslüman olma özelliğini kazanmıştır.

Liseden mezun olmasının ardından, lisedeki matematik öğretmeni olan Salih Zeki Bey ile evlenmesi uygun görülmüştür. Kendisi ve eşinin öğretmen olması nedeni ile evliliği boyunca, hayatını okullarda geçirmiş olan Halide Edip, bol bol okumak ve eşinin çalışmalarında yardımcı olmak için zaman bulmuştur. Bu sayede de kendini geliştirme fırsatına sahip olmuştur. 1900’lü yılların başında, eşinin başka bir kadınla daha evlenmek istemesinin üzerine, Halide Edip, böyle bir durumu asla kabul etmeyeceğini belirterek, eşinden ayrılmıştır. Dönemin koşulları altında yapmış olduğu hareket gerçek bir cesaret örneği olarak kabul edilmektedir.

Kurtuluş savaşının en hareketli zamanlarında, bu mücadele ve dolayısıyla da toplum içerisinde kadının aktifliği artmıştır. Halide Edip, böylelikle kendini daha rahat ifade etme ve çalışmalarını daha başarılı bir şekilde sürdürme şansı yakalamıştır.

Balkan Savaşı döneminde, öğretmenlik mesleğinden istifa ederek, mesleğini bırakan Adıvar, müfettişlik görevine alınmış ve uzun bir süre boyunca, kız okullarının kontrollerini yapmıştır. Bu dönemde, pek çok kız öğrenciye, okuması için destek olmuş ve edebi faaliyetlerini de desteklemiştir. Kendisinin açılışını yapacağı yetimhaneler ve okulların açılışı sırasında, Adnan Adıvar ile tanışan Halide Edip ikinci evliliğini de böylelikle yapmıştır. Adnan Adıvar, bir doktor olup, milli mücadele dönemlerinde ülkenin kurtuluşu için büyük çaba sarf etmiştir.

Anadolu’da yapılan mücadele ve halkın bu mücadeleye daveti sırasında Halide Edip Adıvar, çalışmaların içinde aktif bir şekilde rol almaktaydı. Halk ile yapılan konuşmalar için metinler hazırlayan Adıvar, bu dönemde Anadolu Ajans’ının kurucuları arasında da yer almıştır. Anadolu Ajansı’nın kuruluşu sırasında, Mustafa Kemal Atatürk ile istişare yapan Halide Edip, bu ajans sayesinde ülkedeki önemli haberlerin kolayca yayılmasının ve halkın mücadeleye destek olmasının sağlanacağını düşündü ve yaşananlar da düşündükleri şekilde oldu.

Halide Edip Adıvar’ın Eserleri

Halide Edip Adıvar’ın Eserleri80 yaşına kadar hayatını sürdürmüş olan Halide Edip, yaşamı boyunca yazdığı romanların yanı sıra, hikâye ve anılarından oluşan kitaplar da hazırlamıştır.

  • Vurun Kahpeye
  • Sinekli Bakkal
  • Ateşten Gömlek
  • Handan
  • Kalp Ağrısı gibi romanları en çok bilinen ve okunan romanlarındandır.

Romanlarında genellikle, Servet-i Fünun döneminin aksine, dilin akıcılığına ve ağdalı kullanımların olmasına özen göstermemiştir. Dilden çok içeriğe önem veren yazar için; anlatmak istediklerinin okuyuculara ulaşması yeterli olmuştur. Genellikle, toplumun aksak yönlerini, milli mücadele dönemini ve kadının toplumdaki yerini eserlerine konu almıştır.

  • Mor Salkımlı Ev
  • Türk’ün Ateşle İmtihanı

Halide Edip’in anı türünde yazmış olduğu eserleridir. Mor Salkımlı Ev kitabında, ilk eşinden ayrıldığı döneme kadar kendi hayatını kaleme almıştır. Eşinden ayrılışını yeni bir milat olarak kabul etmesi nedeni ile Mor Salkımlı Ev’i burada bitirmiştir. Türk’ün Ateşle İmtihanı ise; Kurtuluş Savaşı ve milli mücadele döneminin en güzel şekilde anlatıldığı eserlerinden biridir.

YORUM YOK

Bir Cevap Yazın