paylaşım

Halil İnalcık Kimdir? Hayatı ve Eserleri

Halil İnalcık, bir asırlık hayatı boyunca, Osmanlı-Türk tarihine ışık tutan sayısız esere imza atmıştır. Yazdığı kitapları tamamen objektif bir dille kaleme alan İnalcık, tarihin en önemli isimlerinden biri olarak adını unutulmazlar arasına yazdırmayı başarmıştır. En önemli eserleri arasında; The Ottoman Empire, The Classical Age ve Osmanlı’da Devlet, Hukuk, Adalet gibi kitaplar yer almaktadır. Tarihçi, yazar ve bilim adamı olan İnalcık'ın hayatı sizlerle...

REKLAM
REKLAM

Halil İnalcık, 100 yaşına yalnızca 40 gün kala hayata gözlerini yuman, arkasında sayısız eser ve öğrenci bırakan, Türk halkı için son nefesine kadar özverili bir şekilde hizmet sunan ünlü tarih profesörü ve bilim adamıdır. 20. yüzyılın başlarında Türkiye’de doğmuş olmasına rağmen hayatının 20 yılını Amerika’da geçiren İnalcık, sayısız üniversiteden fahri doktora unvanına sahiptir. Öğrencileri arasında, günümüzün en zeki ve bilgili insanları arasında gösterilen İlber Ortaylı, Ali Yaycıoğlu gibi ünlü isimler de bulunmaktadır.

Özellikle Osmanlı tarihi hakkında yaptığı çalışmalar ile ön plana çıkan İnancık, Türk tarihinin yurt dışındaki en bilinen öğretmenlerinden bir tanesidir.

Pek çok dile çevrilmiş olan 1974 yılında kaleme aldığı Osmanlı İmparatorluğu’nun 300 yıllık bir dönemini anlattığı kitabı; “The Ottoman Empire Classical Age 1300-1600”, İngiltere’de ve İngilizce olarak yazılmış olmasına rağmen neredeyse dünyanın her yerindeki üniversitelerde ders kitabı olarak kullanılmaktadır.

Halil İnalcık Kimdir?

Halil İnalcık dünyaca ünlü profesör ve bilim adamı kimliğinin yanı sıra son derece pozitif ve hayat dolu bir insandır. Zaten 100 yıllık uzun ömrünü de bu enerjisine borçludur. Ölümünün ardından hakkında anlatılan hikayelere göre 93 yaşındayken dahi, ders vermek için gittiği okuluna yürüyerek giden, araba ile onu almak isteyenleri reddeden bir insandır.

Klasik müziğe olan tutkusu ve sadece tarihe değil aynı zamanda sanata olan düşkünlüğü de bilinmektedir. Özellikle kendi kişisel arşivi için pek çok şiir kaleme alması, onun çok yönlülüğünü vurgulamaktadır. Kendisi neredeyse tüm dünya tarihçileri tarafından en büyük Osmanlı tarihçisi olarak kabul edilmiştir. Yaşadığı süreç içerisinde siyasi duruşu, devlet politikası hakkındaki görüşleri gibi politik sebeplerden ötürü eleştirilerin hedefinde olmuş olsa da, her daim bilgisi ve kattıkları ile hatırlanacak olan dev bir bilim insanıdır.

Halil İnalcık’ın Hayatı

26 Mayıs 1916’da İstanbul’da dünyaya gelen Halil İnalcık, ilköğrenimini Ankara Gazi Mektebi’nde tamamlamıştır. Lise eğitimi için Balıkesir’e giden, “Hocaların Hocası” diye bilinen, İnalcık, üniversite öğrenimine 1935 yılında başlamıştır. Ankara Üniversitesi Dil, Tarih ve Coğrafya Bölümüne başlayan İnalcık, Fuat Köprülü’nün derslerini yakından takip etmiştir. Kısa süre içerisinde Köprülü’nün dikkatini çekerek, onun takdirini kazanmıştır. Fuat Köprülü’nün kanaati ve tavsiyesi sayesinde kendi üniversitesinin kürsüsüne yardımcı olarak atanmıştır. Daha sonraki yıllarda önce doktora ardından doçent olan İnalcık, 1945 yılında çalıştığı okuldaki meslektaşı olan Işıl Hanım’la evlenmiştir.

Başarılı kariyeri kısa süre içerisinde beğeni toplayan İnalcık 1947 yılında Türk Tarih Kurumu üyeliğine seçilmiştir. Bir süre Columbia Üniversitesi’nde eğitim veren İnalcık bu süre içinde yurt dışında sayısız kongreye katılmıştır. 1972 ile 1992 yılları arasında 20 yıl boyunca Amerika’da çalışmış ve yaşamıştır. Chicago gibi dünyanın en saygın üniversitelerinden bir tanesinde görev alan İnalcık, Amerika’da yeni yaşamaya başladığı süreçte İngiltere’ye giderek adını tüm dünyaya duyuran kitabını yayınlamıştır.

1993 yılı sonrasında yeniden Türkiye’ye dönen İnalcık pek çok üniversiteden fahri doktora alan ve neredeyse en çok fahri doktorası bulunan bilim insanlarından bir tanesidir. Halil İnalcık bir asıra yakın hayatı boyunca birçok ödülün sahibi olmuştur. Boğaziçi, Selçuk, Atina, Uludağ, Chicago Üniversiteleri ile, Hebrew University of Jerusalem ve University of Bucharest’ten fahri doktora unvanı almıştır.

Sosyal bilimler alanında en başarılı 2000 bilim insanı arasında gösterilen İnalcık 25 Temmuz 2016’da Ankara’da vefat etmiştir. Dünyanın en ünlü Osmanlı tarihçilerinden bir tanesi olması sebebiyle, Osmanlı döneminde protokol mezarlığı olarak kullanılan Fatih Camii’ne defnedilmiştir.

Halil İnalcık’ın Eserleri

Halil İnalcık Türkçe eserler vermiş olmasının yanında, sayısız İngilizce eseri de kaleme almıştır. Zaten bu nedenle Türk ve Osmanlı tarihini yurt dışına bu denli duyurabilmeyi başarmıştır. Hiç şüphesiz eserleri içinde en büyüğü 1974 yılında Londra’da kaleme aldığı “The Ottoman Empire: 1300-1600” dır. Eserin en iyi özelliği tamamen objektif bir dille yazılmış olmasıdır. Kitap bu güne kadar 7 Balkan diline ve Arapçaya çevrilmiştir. Kitabın yayınlanmasından neredeyse 30 yıl sonra, 2003 yılında Ruşen Sezer tarafından Türkçeye çevrilerek Türk halkının da faydalanabileceği altın bir kaynak haline gelmiştir.

Hayatı boyunca 25 kitap ve 310’dan fazla makale yazan Halil İnalcık, eserlerini genellikle Osmanlı’nın siyasal tarihine yönelik olarak hazırlamıştır. Araştırmalarını son derece titizlikle yürüten İnalcık, hikayesel bir dil yaratarak eserlerini eğlenceye yönelik yazmak yerine öğretmeyi amaçlamıştır. Bu nedenle kitapları hala dünyanın pek çok yerinde ders kitabı olarak okutulmaktadır. Değerli tarihçinin kaleme aldığı eserlerden bazıları şunlardır;

  • The Ottoman Empire, The Classical Age, 1300-1600, 1974
  • Studies in Ottoman social and economic history, London, 1985
  • The Middle East and the Balkans under the Ottoman Empire, Bloomington, 1993
  • Sources and studies on the Ottoman Black Sea, 1995
  • Ottoman Civilization (Gunsel Renda ile birlikte), 2003
  • Essays in Ottoman History
  • Fatih devri üzerinde tetkikler ve vesikalar, 1954
  • Osmanlı’da Devlet, Hukuk, Adalet, 2000
  • Osmanlı İmparatorluğu’nun Ekonomik ve Sosyal Tarihi Cilt 1 – Cilt 2
  • Tanzimat ve Bulgar Meselesi
  • Şair ve Patron, 2003
  • Atatürk ve Demokratik Türkiye, 2007
  • Devlet-i Aliyye, 2009
  • Kuruluş ve İmparatorluk Sürecinde Osmanlı
  • Kuruluş ve İmparatorluk Sürecinde Osmanlı, 2011
  • Devlet-i ‘Aliyye: Tagayyür ve Fesad, Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar II, 2014

Yorumlar


1 Yorum
  1. Son günlerde kaybettiğimiz değerli bir tarihçi olması üzerine KPSS de çıkar umuduyla okumuştım ama çıkmadı 🙂 Tabi bu ÖSYM nin ayıbı 😀
    Teşekkürler.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir