Kayısı hemen hemen dünyanın her yerinde yetiştiriciliği yapılan bir meyvedir. Ülkemizde ise Malatya yöresinde yetişen kayısılar son derece meşhurdur. Bilinen altı adet çeşidi bulunmaktadır. Kayısının hem meyvesi hem çekirdeği sağlık için faydalıdır. Yetiştiriciliği kolay olan kayısı, evlerin bahçelerinde bile yetişebilmektedir. Kayısı ağacının çiçekleri yaklaşık olarak Nisan sonuna doğru açmaktadır. Çiçekli süreci iki ay kadar geçirdikten sonra Haziran ayı ortalarında meyve vermeye başlar.

Kayısı ağaçlarının bakımı da son derece kolaydır. Çoğu zaman doğal olarak kendi kendine bile büyüyebilirler. Ancak yağıştan en çok etkilenen nazik ağaçlardan bir tanesidir. Kayısı ağacını bu etkilerden korumanın bir yolu yoktur.

Özellikle çiçeklenme döneminde yağmura, doluya yakalanan ağaçlarda meyve miktarı azdır. Meyve oluştuktan sonra gelen yağışla meyvelerde zedelenmeler olabilir. Kayısı ülkemizde meyve olarak tüketilmekle beraber reçel, marmelat şeklinde tatlılar hazırlanarak, suyu elde edilerek tüketilmektedir.

Kayısı Nedir?

Gülgiller (Rosaceae) familyasından olan kayısı (Prunus armeniaca), orta boylu bir meyve ağacıdır. Ağaç üzerinde oluşan meyveleri cevizden biraz iri boyuttadır ve turuncuya yakın sarı renktedir. Yapısına göre sulu, sert ve tatlı olabilir. Meyvenin çekirdeği bir adettir ve iç çekirdek de tüketilebilir. Ağaçta meyve oluşmadan önceki çiçekler pembe ya da beyaz renklerdedir.

Kayısının Özellikleri Nelerdir?

Kayısı ağacının boyu 4 metre ila 6 metre arasında değişmektedir. Nadir olarak 10 metreye kadar çıktığı olabilmektedir. Ağacın meyve öncesi sürecinde yapraklardan önce çiçekler oluşmaktadır. Meyveler oluştuğunda yeşil renktedir ve bu dönemde çağla olarak isimlendirilir. Olgunlaştığında sarıya döner ve üzerinde pembemsi tonlar görülebilir. Hem yeni çıktığında hem olgunlaştığında meyvenin üzeri hafif tüylüdür. Bitkinin yaprakları mızrak benzeri bir formda, hafif uzun, kenarları dişlidir.

Kayısı Çeşitleri Nelerdir?

Kayısının tanınmış altı adet çeşidi bulunmaktadır. Madador özellikle erken tufanda meyve veren, ağacı bodur olan çeşididir. Madadorun yetiştirilmesi için Akdeniz Bölgesi’nde özellikle Mersin ili idealdir. Renginin hoş olması ve aroma oranının yüksek olması dolayısıyla hem iç pazarda hem de ihraçta yoğun talep görmektedir. Tirintina kayısı çeşidi, ilk ürünlerini 3-4 yaşlarında vermeye başlamaktadır. Ağacın meyvesinde şeker oranı az olduğu için tatsızdır. Buna rağmen dayanıklı ve iri olduğu için tercih edilir.

Septik türü kayısı ise dayanıklılığı az ama çekirdeği tatlı olan bir çeşittir. Çekirdeği ve kendisi tatlı olan bir diğer kayısı türü İtalyan tokalıdır. Bu tür diğer çeşitlere göre daya dayanıklıdır. Karacabey kayısısı sezon sonunda ürün vererek mevsim sonunda hala kayısı tüketimine imkan verir. Ancak meyvesi mayhoş, dayanıklı ve serttir. Çekirdekleri acı ve tatlı olabilmektedir. En sevilen kayısı türü ülkemizde de bilinen şekerparedir. Şekerpare kayısının meyveleri miniktir ve nakliyat için dayanıksız yapıdadır.

Kayısının Faydaları Nelerdir?

Düzenli olarak, vaktinde tüketilen kayısı kansere yakalanma riskini azalmaktadır. Serbest radikallerin oluşturduğu kirliliği yok ederek vücudu korumaya alır. Kabızlık konusuna bilinen en lezzetli ve akıllıca çözüm kayısı meyvesindedir. Kayısı öylece yenebileceği gibi suyu elde edilerek içilebilir de. İçeriğinde bulunan yoğun C vitamini ile kalbi çeşitli hastalıklara karşı korur. Yine içeriğindeki yüksek demir oranı ile anemi tedavisinde tüketilmesi gereken bir meyvedir. Kayısı çekirdeğinden elde edilen yağı cilt bakımında faydalıdır.

Kayısı Nasıl Yetiştirilir?

Bol ışık ve güneşi seven kayısı ekimi, daha çok güney yamaçlarda yapılmaktadır. Toprak olarak kumlu, humuslu, kireçli topraklarda daha iyi yetişmektedir. Dikilen kayısı ağaçlarından verim alabilmek için, bahçenin ilkbaharda hazırlanıp, sonbahara kadar dinlenmeye bırakılması gerekir. Her ağaç arasında ortalama 10 metre boşluk bırakılmalıdır. Dünyanın neredeyse tamamında yetişebilen kayısı, Akdeniz civarında çokça yetişir. Ülkemiz, dünyada kayısı yetiştiriciliğinde %15’lik oran ile ilk sırada yer almaktadır. Türkiye’yi İspanya ve İtalya takip etmektedir. Ülkemizde başta Malatya olmak üzere Erzincan, Elazığ, Mersin, Hatay ve Ege ile Marmara bölgelerinde kayısı yetişmektedir. Genel olarak bakıldığında Akdeniz’e yakın olan Avrupa ve Asya ülkelerinde yetiştiği bilinmektedir.

YORUM YOK

Bir Cevap Yazın