Günümüzde kitaplar okuyabiliyorsak, bir şeyler yazabiliyorsak tüm bunlar matbaanın icadı ile kolay ve mümkün hale gelmiştir. Dünya tarihi için oldukça önemli bir icattır. Dilimize baskı makinesi olarak alınan matbaanın özü Arapçaya dayanır. Matbaa bulunmamış olsaydı; şimdi dünyadaki tüm insanlar otobüsler kitap okuma keyfinden, Pazar sabahları bulmaca çözme keyfinden mahrum kalabilirdi. Matbaanın ilk olarak Uzakdoğu ülkelerinde kullanılmaya başlanmıştır.

Ağaç oyma tekniği ile yapılan ilk matbaa Çin’de yapılmış ve matbaadan basılmış ilk gazete de Pekin’de çıkarılmıştır. Bu iki olay arasında yaklaşık 150 yıl fark bulunmaktadır.

Günümüzde hız kesmeden büyüyen teknolojiler sayesinde matbaalar oldukça gelişmiş hale geldi ve çeşitli birçok işlem bilgisayardan kontrol edilerek otomatik makinelerle baskı yapılmaya başlandı. Zaten teknoloji bu kadar gelişirken; matbaanın da bu şekilde ilerleme kaydetmesi kaçınılmazdı.

Matbaa Nedir?

Matbaa Nedir?Yazı, şekil ya da resimleri, kâğıt, kumaş veya deri gibi çeşitli malzemelere basarak çıkartılmasını ve çoğaltılmasını sağlayan makineye ya da sisteme matbaa adı verilir. Basım evi, baskı aleti ya da basım yeri gibi kelimelerle de kullanıldığı görülmektedir.

Matbaa Ne Zaman, Kim Tarafından Bulundu?

Matbaa Ne Zaman, Kim Tarafından Bulundu?Matbaa makinesini ilk olarak Johann Gutenborg icat etmiştir. Büyük çabalar sonucunda tasarlanıp üretilen makine, Johann Gutenborg’un sürekli kandırılmasından dolayı kendi ismi dışında tanıtılmıştır. Buna rağmen kitaplarda mucit olarak Johann Gutenborg’un isminin geçmesi kendisine yapılan haksızlığı bir nebze azaltabiliyor.Bunun öncesinde teknik açıdan gelişmemiş ilk matbaa makinesi Milattan sonra 593 yılında Çin’de icat edilmiştir. Çin’de kullanılan bu teknik aslında ağaç oyma tekniğinden ibarettir. Harflerin bir bir yazılması tekniği 1040 yılında Çinli Pi Sheng tarafından bulunmuştur. Uygurlar ve Mısırlılar 9. ve 10. yüzyıllarda matbaayı Arapça metinler basmak için kullanmışlardır.

İlginizi Çekebilir: Telgrafın İcadı

Avrupa topraklarına matbaa, İslam ülkelerinin sayesinde ve İslamiyet’in yayılması ile gelmiştir. Ardından Hollanda’da 15.yüzyıl civarında tek tek harf basma tekniği ile çalışabilen matbaa makinesi icat edilmiş ve kullanılmıştır. Geçmişten günümüze gelene kadar çeşitli birçok matbaa tekniği kullanılmıştır. Hala bu teknikler gelişip; değişme göstermektedir. Ofset baskı, tipo baskı, flesko baskı, tifdruk baskı, hologram baskı ve tampon baskı, düz tabaka olamayanlar için yapılan tekniklerden bazılarıdır.

Matbaanın Tarihçesi

Matbaanın TarihçesiMatbaa, Osmanlı Devleti’ne Lale Devri olarak bilinen dönemde, 1726 yılında İbrahim Müteferrika tarafından getirilmiştir. Ülkemiz topraklarına matbaanın bu kadar geç gelmesinin nedenleri arasında; ihtiyaç olmadığının düşünülmesi, dinsel tutucuların karşı çıkması sayılabilir ama bu durumun en temel nedeni o dönemde okuryazar sayısının az olması ve hattatlığın oldukça yaygın olmasıdır. Matbaa için gerekli olan alt yapının olmaması da nedenler arasında sayılabilir. Tüm bu düşünceler Osmanlı’nın geri kalış sürecinde de etken olmuştur.

İbrahim Müteferrika hayatı boyunca 17 eser sahibi olmuştur ama kitap maliyetlerinin henüz o dönemde yüksek olması ve fiyatların fazla olması gibi nedenler eserlerinin çoğaltılıp dağıtılması mümkün olmamıştır. Dolayısıyla matbaa da gelişme gösterememiş ve yaygınlık kazanamamıştır. Tüm bu gelişmeler ve çeşitli faktörler neticesinde ise Osmanlı durulmaya ve ardından gerilemeye başlamıştır. Okuryazarlığın gelişememesi, matbaanın gelişememesi, insanların cahil kalmasına ve din adı altında baskılanarak geri kalmasına neden olmuştur. Matbaanın gelişmesi 1900’lü yıllardan sonra artış göstermiştir.

Türkiye’de Matbaanın Kronolojik Gelişimi

Türkiye’de Matbaanın Kronolojik Gelişimi

  • 1796 yılında Mühendishane Matbaası, Abdurrahman Efendi tarafından kurulmuştur.
  • 1802 yılında kim tarafından kurulduğu bilinmeyen Üsküdar Matbaası kurulmuştur.
  • 1831 yılında kurucusu bilinmeyen Takvim hane-i Amire Matbaası kurulmuştur.
  • Mısır’ın Osmanlı toprakları elinde olduğu zamanlarda; Mısır’a Mehmet Ali Paşa tarafından Bulak Matbaasının kurulması sağlanmıştır.
  • 1822 yılından itibaren 11 yıl boyunca 54 matbaa kurulmuştur.
  • 1948 yılının içerisinde ise 509 matbaa kazandırılmıştır.
  • 1983 yılına gelindiğinde ülkemizde toplamda 3537 matbaa bulunmaktadır.
  • Günümüzde ise bu rakam oldukça artmıştır. Sayısız matbaa bulunmaktadır.

YORUM YOK

Bir Cevap Yazın