Sakarya Meydan Muharebesi’nin ismi, Atatürk’ün söylemi ile en kanlı ve büyük savaş anlamına gelen Melhame-i Kübra ibaresinden gelir. Uzun zaman süren Kurtuluş Savaşı’nın dönüm noktası denebilecek kadar ciddi bir öneme sahiptir.

Savaşın kaybedilmesi halinde, Sevr Antlaşması’nı anında uygulamaya geçirmek üzere hazır bekleyen onlarca millet bulunuyordu.

Kütahya – Eskişehir Savaşı’nın ardından ciddi hasarlar gören TBMM ordusu, mecburi olarak geri çekilme kararı almıştır. Bu tahribatın ardından Mustafa Kemal, ordunun başına geçerek; savaş alanına gelmiş ve savunmanın Sakarya Nehri doğu kıyısı tarafından yapılmasına karar vermiştir.Hatt-ı müdafa yoktur; sath-ı müdafa vardır. O satıh bütün vatandır söylemini bu savaş esnasında kuran Mustafa Kemal, savaş ruhunu tüm alanlara yaymış ve böylece Yunan ordularını bölmeyi hedeflemiştir. Kurulan yeni hükümet, İsmet Paşa’yı görevden alarak; yerine Fevzi Paşa’yı atamıştır.

Muharebe’nin En Etkin Günü

Muharebe’nin En Etkin GünüMuharebe vakti gelene kadar Türk orduları, kendi aralarında bir strateji geliştirmeye ve plan yapmaya başladı. Yunan askerleri ise 9 gün boyunca herhangi bir Türk askeri ile karşılaşmadan ilerlemeye devam etti. Yunan ordusunun bu yürüyüşünün hangi bölgeye doğru olduğunu gözlemleyen Türk keşifleri sayesinde Yunan atakları püskürtülmüştür. 14 Ağustos günü büyük bir taazura geçen Yunan ordusu, Haymana ve Mangal Dağı çevrelerinde ilerlemeye başladı ancak Yunan askerleri bu taarruzda etkin olamadıkları için başarısız oldular.

Türk Ordusunun Muharebe’ye Hazırlanışı

Türk Ordusunun Muharebe'ye HazırlanışıTürk ordusu, Mustafa Kemal’in ince düşüncesi ile hazırlandı ve 10 Eylül tarihinde yapılan atak ile Yunan ordusunun toparlanıp; savunmaya geçmesi engellenmiş oldu. 10 Eylül tarihi içerisinde Türk ordusu, Çal Dağı’nı geri aldı ve bu geri alınan ilk toprak oldu. 10 eylülde başlayan bu taarruz 13 eylüle kadar sürerek; Yunan ordularının oldukça büyük bir alanda geri çekilmesi sağlanmış oldu.

Savaş 3 haftadan uzun sürdü ve Yunan orduları hatırı sayılır ölçülerde bir geri çekilmeye maruz bırakıldı. Yunan ordusu geri çekilme sırasında, arkalarında Türklerin kullanabilecekleri, faydalı olan her şeyi imha ettiler. Birçok demiryolu ağı, köprü ve köyler bu şekilde ziyan oldu.

Muharebe Sona Erdikten Sonra Gelişen Olaylar

Muharebe Sona Erdikten Sonra Gelişen Olaylar5000 şehit, 18000 yaralı, 14000 kayıp ve 1000’e yakın esirle birlikte Türk ordusunun toplam zayiatı, 39 binler civarındadır. Savaş esnasında hayatını kaybedenlerin çoğu subay olduğu için bu savaşa Subay Muharebesi de denmiştir. Yunan ordusu Türk halkına ciddi zararlar vererek geri çekilmiştir. Binlerce Türk ailesi evsiz kaldı. Mustafa Kemal’e Gazi unvanı bu savaştan sonra verilmiştir. Bu savaş Türk Kurtuluş Savaşı’nın dönüm noktası olmuştur. Sakarya Meydan Muharebesi’nin sonuçları şu şekildedir:

  • Tüm ülkede savaş ruhu tekrar kazanılmış, yeni TBMM’ye tepkili olan çoğu kişi desteklemeye başlamıştır.
  • Uluslararası ortamda ülkelerin Türklere bakış açısında ciddi değişiklikler olmuş ve çoğu artık kurulan yeni Türkiye’yi dikkate almaya başlamıştır. Özellikle İngiltere, bu değişimin farkına varmış ve Yunan ordusuna olan desteğini geri çekmiştir.
  • Değişen bakış açıcıyla beraber iki ülkeyle de farklı antlaşmalar imzalanmıştır. Sovyetler Birliği ile Kars Antlaşması, Fransa ile Ankara Antlaşmaları imzalanarak; Türkler kendini güvene almıştır.
  • Bu savaş büyük Kurtuluş Savaşı’nın son savunma savaşı olmuştur. Bundan sonraki savaşlar taarruz adı altında olacaktır.
  • TBMM, kendisini Anadolu’da kabul ettirmiş ve daha fazla destekçi kazanmıştır.
  • TBMM’nin kurulma ve büyüme konusundaki en önemli olay Sakarya Meydan Muharebesi olmuştur.
  • Sakarya Meydan Muharebesi, Türk ordusunun kesin zaferi ile sonuçlanmıştır. Yunan ordusu Türk topraklarından püskürtülmüş ve savaşı kazanamayacakları düşüncesini kabullenmişlerdir.

YORUM YOK

Bir Cevap Yazın