Uyuz Hastalığı Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi

Bir tür parazitin neden olduğu uyuz, insana hayvandan veya en yakınlarındaki insanlardan bulaşan bir deri hastalığıdır. Tedavisi kolaydır fakat tedaviye geç kalınır veya önemsenmezse ciddi sonuçlar doğurabilir. Bu nedenle uyuz hastalığının ilk belirtileri, tedavisi nelerdir, uyuz olan birisi nelere dikkat etmelidir gibi soruların cevaplarını bilmekte yarar vardır.

Hastalığa neden olan böcek gözle görülmeyecek kadar küçüktür. Deri altından ilerlediği için de görmek pek mümkün değildir. Hastalık kaşıntısı nedeniyle oldukça rahatsız edicidir. Bulaşıcı olması en korkulan özelliğidir.

Uyuz hastalığı ile ilgili bilinen en büyük yanlış pislikten ortaya çıkıyor olmasıdır. Uyuzun oluşması için pis ya da temiz olmanın bir önemi yoktur. Uyuz paraziti temiz kişilerde de oluşup üreyebilir.

Özellikle kış ve sonbahar döneminde daha sık görülen hastalığın kalabalık mekanlarda oluşma ihtimali daha yüksektir. Uyuz 15 yıllık salgın döneminden sonra 15 yıllık sakinlik evresi geçirir. Vücudun hemen bölgesinde oluşabilir ve diğer bölgelere ilerleyebilir. Uyuz hastalığının görüldüğü belirli bir yaş grubu da yoktur. Hemen her yaşta kadınlarda ve erkeklerde eşit oranlarda görülebilmektedir. Son derece rahatsız edici olan hastalığın tedavisi mümkündür. Bunun yanında çeşitli korunma yolları da mevcuttur. Günlük hayatta birkaç detaya dikkat ederek kendinizi koruyabilirsiniz.

Uyuz Hastalığı Nedir?

Uyuz hastalığı, Sarcoptes scabiei isimli bir parazitin insan derisine yerleşerek tüneller açıp ilerlemesiyle oluşan deri hastalığıdır. Böcek tüneller ve delikler açarak ilerler ama bunların gözle görülmesi olanaksızdır. Deri altında yumurtlama yoluyla üremeye devam eder. İlk başladığı andan 15 gün sonrasına kadar çoğu yeri sarar ve deri yüzeyine çıkmaya başlar. Böylelikle deride kabarma, kıl kökü iltihaplanması da görülebilir. Halk arasında hastalığa gidişik adı verildiği bilinmektedir.

Uyuz Hastalığının Nedenleri Nelerdir?

Uyuzun en sık görülme nedeni at, koyun, eşek gibi hayvanlardan veya başka birisinden bulaşma şeklidir. Bulaşmakta o kadar hızlıdır ki salgına bile yol açabilir. Bu nedenle savaş, deprem, kıtlık gibi dönemlerde uyuz hastalığının çok sık görüldüğü tespit edilmiştir. Çocuklarda uyuz hastalığının görülme olasılığı yüksektir. Sarcoptes scabiei adı verilen parazitin oluşmasını tetikleyen birçok durum vardır. İyi havalandırılmamış ortamlarda kısa sürede bulaşıp yayılabilirler.

Uyuz Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Hastalıkta en sık görülen belirti gece saatlerinde artan kaşıntılardır. Kaşıntı özellikle parmak aralarında, sırtta, boğazda, ellerde ve göbek çevresinde fazladır. Kaşıntı ve yaralar ayrıca genital bölgede, bacaklarda görülebilir. Kaşıntı şiddeti uykuyu bölecek kadar fazla olabilmektedir. Uyuz paraziti yüz, sırt ve göğüs bölgesinde pek tutunamaz. Bu nedenle buralarda yara ya da kaşıntı ihtimali azdır. Böceğin açtığı tüneller en net belirtidir. Tünelleri doğrudan görmek olanaksızdır ama delikler içine dolan kirler nedeniyle siyah noktaların oluşumu söz konusudur.

Hastalık ilerlerse deri pullu bir görünüm oluşabilir. Hastalığın erken dönemindeki en önemli belirtileri ise kırmızı veya sulu kabarcıklar ile döküntüdür. Belirtilerle birlikte doktora gelen kişilerde teşhis son derece kolaydır. Hasta belirtileri söylediğinde uzman zaten doğrudan uyuz hastalığından şüphelenecektir. Emin olmak için elle ve gözle muayene de destekleyici olacaktır. Cildin durumundan doktorlar uyuz hastalığını çok kolay anlayabilir. Teşhis hızlıca konulabildiği için ve başka hastalıklarla karıştırılma olasılığı az olduğu için tedavi etkin şekilde ilerleyecektir.
İlginizi Çekebilir: Egzama Nedir?

Uyuz Hastalığından Korunma Yolları Nelerdir?

Uyuz hastalığından korunmanın en önemli yolu hastalığı geçirmekte olan kişiden ve eşyalarından uzak durmaktır. Bu nedenle uyuz hastalarının kıyafetleri, örtüleri ve yatakları başkası tarafından kullanılmamalıdır. Tokalaşmak ve öpüşmek uyuzun geçmesine neden olduğu için bu selamlaşmaları bir süre uzaktan yapmakta yarar vardır. Evde uyuz hastası tüm eşyalar yıkanmalı ve hatta kaynatılmalıdır. Yıkanamayacak durumdaki eşyalar için ise mutlaka ilaçlama yapılmalıdır. Yakınlarında uyuz hastalığı geçiren kişilerin de kontrol edilmesi ve önleyici tedaviye başlaması önerilmektedir. Önlem olarak herkesin banyo sonrasında tüm kıyafetlerini değiştirmesi önemlidir.

Uyuz Hastalığının Tedavisi Nedir?

Uyuz hastalığı tedavisi mümkün ve kolay bir hastalıktır. Tedavi, krem şeklindeki ilaçların kullanmasıyla büyük oranda başarıyla sonlanır. Kremler uygulanmadan önce banyo yapılır ve vücut temizlenir. Sonrasında krem uygulanabilir. Özellikle gece banyo yapıp krem sürülmesi ve sabah tekrar banyo yapılması önerilir. Krem mutlaka kuru cilde sürülmeli ve mutlaka 8-10 saat arasında ciltte kalmalıdır. Kremle tedavi doğru yapılırsa 10 gün içinde sonuca ulaşılabilir. Kontrolde geçmemiş olduğu ya da tekrar ettiği görülürse tedaviye devam edilmelidir. Bu kremlerin yan etkisi olarak ciltte yanma hissi görülebilmektedir.

Tedavi yöntemlerinin bir diğeri ise solüsyonlardır. Krem formundaki solüsyonlar da aynı şekilde 8-10 saat kadar ciltte kalmalıdır. Kremlerden farklı olarak haftada bir kere doktorun önerdiği dozda kullanılır. Solüsyon tedavisi emzirenlere, hamilelere, bebeklere ve sinirsel rahatsızlıkları olanlara uygulanmamaktadır. Solüsyonun kullanımında en önemli nokta dozdur. Kremin fazlası ciddi zararlara neden olabilir. Uyuz tedavisinde diğer aile bireylerinin de tedavi olması önemlidir. Uyuz olan kişi ile yakın teması olan herkes tedavi kapsamına alınmalıdır. Aksi halde hastalığın kontrol altına alınması zordur ve muhtemelen sürekli tekrarlama ile karşılaşılır. Hasta olan kişinin tüm eşyaları tedavi boyunca ve tedavi bittikten sonra mutlaka yıkanmalıdır.

Uyuz Olan Kişilerin Dikkat Etmesi Gerekenler Nelerdir?

Uyuz hastalığı geçiren kişilerin doktorun verdiği ilaçları özenle kullanması ilk önemli husustur. Oluşan kabarcıklar, kızarıklar sabun ya da başka bir şeyle yıkandığında hastalık daha ciddi bir hal alabilir. Bu nedenle tedaviye yönelik temizleme ürünleri kullanılmalıdır. Günlük temizlik kurallarına özen gösterilmeli; ortam havalandırılması yeterince yapılmalıdır.

Okur Yorumları


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir