Kurdeşen Hastalığı (Ürtiker) Nedir? Nedenleri, Belirtileri, Korunma Yolları ve Tedavisi

Alerjik deri döküntüsü olarak bilinen kurdeşen hastalığının diğer bir ismi ve tıp alanında kullanılan şekli ürtiker hastalığıdır. Şiddetli kaşınma ve kızarıklık ile kendini gösteren kurdeşen hastalığının, nedenlerine ve oluşma şekline göre çeşitleri vardır. Bu yazıda hastalığı daha yakından tanımanızı sağlayacak; kurdeşen hastalığı nedir, sebepleri ve belirtileri nelerdir gibi aklınıza takılan soruların cevaplarını vermeye çalışacağız.

Ürtiker olarak da bilinen kurdeşen hastalığı, deri dökmek olarak da tabir edilir. En genel anlamıyla alerjik deri döküntüsü olarak tanımlanabilen kurdeşen hastalığı özellikle küçük çocukları etkilemektedir.

Çocuklarda görüldüğünde daha belirgin bir hal alan kurdeşenin en ciddi rahatsızlığı kaşıntısıdır. Temel olarak akut ve kronik şeklinde ayrılmış iki çeşidi olan hastalığın nedenlerine bağlı olarak değişen türleri vardır.

Hastalığın oluşmasında kimi zaman kişinin alerjik bünyesi rol oynarken kimi zaman dış etkenler söz konusudur. Akut kurdeşenin en genel nedenleri alerji ihtimali yüksek olan evcil havyanlar, ilaçlar ve deniz mahsulleridir. Kronik kurdeşende ise daha çok güneş ışıkları, aşırı sıcak gibi cildi etkileyen alerjenler söz konusudur. Hastalığın net olarak bir tedavisi yoktur ama hastanın şikayetlerini hafifletmek için genellikle kaşıntı üzerine yoğunlaşmış bir tedavi programı uygulanır. Hayati risk taşımayan hastalık çok yaygın görülmesinden dolayı çeşitli tedavi yöntemleri de geliştirilmiştir.

Kurdeşen Hastalığı (Ürtiker) Nedir?

Ürtiker veya kurdeşen hastalığı; kabarma, kaşıntı, kızarıklık ve yanma hissi ile birlikte görülen deri hastalıklarından bir tanesidir. Hastalığın ilerleyen döneminde deride döküntüler görülebilir. Kabaran kısımlara dokunmak acı verebilir. Bu nedenle etkilenmiş bölgeye elle temas edilmemeli; kaşımadan kaçınılmalıdır. Tıp dilinde ürtiker olarak isimlendirilen hastalık her 5 kişiden birinde rastlanabilecek kadar yaygındır.

Kurdeşen Hastalığının Çeşitleri Nelerdir?

Kurdeşen hastalığı oluşmasına neden olan faktörlere, hastalığın süresine veya vücuttaki belirtilerine göre çeşitlere ayrılır. Örneğin akut kurdeşene çikolata, süt , yumurta gibi yiyecekler neden olurken; kronik kurdeşen hormonla faktörlerin etkisiyle ortaya çıkar. Kurdeşen hastalığı veya diğer adıyla ürtikerin çeşitleri şunlardır:

  • Akut Kurdeşen: Hastalığın bu türü en fazla 6 hafta kadar devam etmektedir. Akut kurdeşenin en önemli nedenleri gıda, ilaç ve enfeksiyonlardır. Özellikle balık, yumurta, çilek, çikolata, süt, soya gibi alerjik ihtimali yüksek gıdalar akut kurdeşeni tetikleyebilir. Hastalığın bu türüne böcek sokmaları, çeşitli iç hastalıklar da neden olabilmektedir.
  • Kronik Kurdeşen: Kronik kurdeşen, akuttan farklı olmak üzere 6 haftadan daha uzun sürebilmektedir. Hastalığın nedenleri akut kurdeşen ile hemen hemen aynıdır. Ancak kronik kurdeşene ayrıca hormonal hastalıklar, otoimmünite, güneş ve sıcak da neden olabilmektedir.
  • Dermatolojik Kurdeşen: Cildin sert hareketlere maruz kalması neticesinde oluşur. Derinin sert ve sıkı bir şekilde okşanması, deri üzerinde çizik oluşması hastalığa neden olabilir.
  • Fiziksel Kurdeşen: Hastalığın bu türünde cildin doğrudan etkilenmesi söz konusudur. Aşırı sıcağa ya da soğuğa maruz kalmak, yanlış saatlerde güneş ışınlarını almak, basınç ve terleme gibi birçok nedenden fiziksel kurdeşen oluşabilir. Etkene maruz kaldıktan yaklaşık bir saat sonra hastalık belirtileri görülmeye başlanır.
  • Genetik Kurdeşen: Aile aracılığıyla yayılma gösteren bu türde aile bireyinden birinde kurdeşen görülmüşse genetik olarak diğer aile bireylerinde de risk vardır. Bu tür kurdeşende ağrı ve şişlik söz konusudur.

Kurdeşen Hastalığının Nedenleri Nelerdir?

Kurdeşene neden olabilecek çok sayıda etken vardır. Soğuk hava, güneş ışınları, stres, çeşitli ilaçlar, kimyasal madde içeren besinler hastalığı tetikleyen en genel nedenlerdir. Bu etkenlerden kolayca etkilenen alerjik bünye de hastalığın nedenlerinden biri olarak kabul edilebilir. Bunun dışındaki nedenler hastalığın çeşidine göre farklılık gösterebilmektedir.

Kurdeşen Hastalığının Belirtileri Nelerdir?

Kurdeşen genel anlamda sıradan belirtilere sahiptir. Bu nedenle birçok hastalıkla karıştırıldığı olmuştur. Ciltte belirli bölgelerde ya da vücudun tamamında kaşıntı genellikle kızarıklıkla birlikte görülür. Bu iki emare kurdeşenin en temel belirtilerindendir. Bunun dışında kaşıntı olan yerde kabarıklık görülebilir. Kızaran yerler hastalığın ilerleyen döneminde deri döküntüsü şeklinde dökülebilir. Hastalığın alerjiyle yakın ilişkisi olduğundan gözlerde kızarma, sulanma gibi alerjik belirtiler de görülebilir. Vücutta kızaran bölgelerde şişlikler oluşabilir. Bu belirtiler kurdeşen hastalığının sıradan belirtileridir. Bunlar dışında baş dönmesi, boğazda hırıltı, nefes alırken güçlük çekme, dilin ve dudakların şişmesi söz konusu ise hastalık daha ciddi bir boyuttadır. Bu durumda acilen hekime başvurulmalıdır.

Kurdeşen Hastalığından Korunma Yolları Nelerdir?

Kurdeşenden korunmak için en başta stresten uzak durmaya gayret göstermelisiniz. Kurdeşen ve diğer hastalıklara karşı koruyucu olan bir diğer şey beslenmedir. Beslenmede sağlıklı seçimler yaparak birçok hastalıktan korunabilirsiniz. Kurdeşeni tetikleyecek cips, çikolata gibi yağlı ve şekerli gıdaları mümkünse hiç tüketmemelisiniz. Cilde bağlı oluşabilecek kurdeşen hastalığını önlemek için cilt temizliğinize dikkat etmeli; gün aşırı duş almalısınız. Özellikle aşırı sıcak ve soğuklarda cildin korunmasına özen göstermek gerekir.

Kurdeşen Hastalığının Tedavisi Nedir?

Doktor, teşhisi koyabilmek için öncelikle hastanın şikayetlerini ve hikayesini dinler. Ardından ciltte rahatsızlık hissedilen bölgeyi muayene eder. Tanının kesin olarak konabilmesi için immünoloji ve alerji uzmanlarının uyguladığı birkaç test istenebilir. Test sonucu ile hikaye karşılaştırılarak teşhis koyulur.

Kurdeşen hastalığı genellikle kendi kendine iyileşebilme özelliğine sahiptir ve standart alerji ilaçlarına olumlu yanıt verir. Ancak alerji ilaçları çeşitli yan etkiler içerdiğinden dozun iyi ayarlanması çok önemlidir. Hastalığın şiddetli olduğu durumlarda kortizon tedavisi gerekebilir. Genellikle hafif seyrettiği için ilaçsız atlatılma çabası vardır. Tedavi sadece özellikle kaşıntı ve yanmaya karşı hastayı rahatlatmak adına destek tedavisi şeklindedir.

Okur Yorumları


Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir