Barbaros Hayreddin Paşa Kimdir? Hayatı Hakkında Bilgi

Barbaros Hayreddin Paşa, Osmanlı Donanması’nın ilk Kaptan-ı Deryası ve kaptan paşasıdır. Osmanlı İmparatorluğu’nun Akdeniz’i ele geçirmesini sağlayan hatta Avrupalı kimi tarihçilere göre Akdeniz’i Osmanlı Gölü haline getiren eşsiz bir deniz komutanıdır. İşte bu makalemizde sizlere, Osmanlı tarihine adını altın harflerle yazdıran Barbaros Hayreddin Paşa’nın hayat hikayesini sunacağız.

Barbaros Hayretin Paşa, asıl adı Hızır Reis olmasına rağmen hemen hemen hiçbir tarih kitabında gerçek adıyla anılmamaktadır. Dönemin padişahı Yavuz Sultan Selim tarafından kendisine “Dinine Hayırlar Sağlayan” manasındaki “Hayreddin” ismi verilmiştir.

Barbaros Hayreddin Paşa, Oruç Reis’in kardeşidir ve aslında Barbaros lakabını da abisinden miras almıştır. Olay şöyle gelişmiştir; Avupalı denizciler, kızıl rengine yakın sakala sahip olmasından dolayı Oruç Reis’i sakal manasındaki “Barbo” ve kırmızı kızıl manasındaki “Rosso” kelimelerinden türeyen Barborosso adıyla anmışlardır. Oruç Reis’in ölümünden sonra Barbarosso ismi, kardeşi Hayreddin Paşa’ya geçmiştir.

Ali Nadir Paşa Kimdir? Hayatı ve Eserleri

Barbaros Hayreddin Paşa, kardeşleri İlyas ve Oruç ile beraber birçok deniz savaşında beraber başarılar elde ettiler. Hayatı boyunca nice zaferler kazanan Barbaros, Avrupa’da ün saldı ve Avrupalılar çocuklarını Barbaros geliyor diye korkutmaya başladılar.

Barbaros Hayreddin Paşa Kimdir?

Barbaros Hayreddin Paşa Kimdir?

Barbaros Hayrettin Paşa, önce tüccar olarak hayal kırıklığına uğramış, sonra korsan olarak yağmaladığı gemilerden elde ettiği ganimetlerle ticaret yapmıştır. Korsanlıktan donanma komutanlığına atanarak Osmanlı sınırlarını genişleten ilk ve tek denizci olması sebebiyle de tarihe geçmiştir.

Barbaros Hayreddin Paşa’nın Hayatı

Barbaros Hayreddin Paşa'nın Hayatı

Barbaros Hayreddin Paşa, 1478 yılında 12 Adalar’dan biri olan Midilli’de doğmuştur. Babası Türk Arnavut kökenli olan Vardari Yakup Ağa’dır. Annesi ise Rum kökenli Katerina’dır. Babası Yakup Ağa, Midilli’yi fetheden Osmanlı ordusunda görev yapmış bir sipahidir.

Barbaros Hayreddin Paşa’nın Ticaretten Korsanlığa Geçişi

Barbaros Hayreddin, üç kardeşinden biri olan İlyas ile birlikte genç yaşta ticarete atılmaya karar vermişti. Ancak deniz ticareti yaptıkları sırada Rodos Şövalyeleri tarafından ele geçirilip mallarına el konulmuştur. Bir süre sonra serbest bırakılan Hayreddin, yaşadığı bu olayların etkisiyle ticarete devam etmemiş ve korsan olmaya karar vermiştir. Daha sonra Oruç Reis de kendi işini bırakarak Hayreddin ile birlikte korsanlık yapmaya başlamıştır.

Hayreddin ve Oruç Reis, Akdeniz’in en güçlü korsanı haline geldikten sonra Tunus Sultanı ile anlaşarak oranın Halk-ül Vaad liman kalesini kullanmaya başlamıştır. Denizdeki gemilere saldırıp yağmalayarak malları ele geçiren Hayreddin ve Oruç Reis, bu malları Tunus’taki pazarda satışa sunmuş, karşılığında Tunus Sultanı’na düzenli olarak 5’te 1 oranında vergi ödemiştir.

Barbaros Hayreddin Paşa’nın Yavuz Sultan Selim İle İlk Teması

Hayreddin ve Oruç Reis için dönüm noktası 1516 yılı olmuştur. O sene ele geçirdikleri yüklü bir gemiyi armağan olarak Osmanlı Padişahı Yavuz Sultan Selim’e göndermişler, karşılığında Yavuz’un hem övgüsünü hem güvenini ve bolca hediyelerini kazanmışlardır. Ayrıca ağabeyleri İshak da aynı yıl kendilerine katılmış ve o günden sonra sadece korsancılıkla yetinmeyip aynı zamanda Afrika’nın kuzeyindeki bazı toprakları da fethetmeye başlamışlardır.  Daha sonra İspanyollara karşı savaş açan kardeşler, Tenes Tiemsen ve Oran şehirlerini fethetmiş ve ayrıca Cezayir’i boyunduruk altına almışlardır.

Bu zafer sonrası Oruç Reis, Cezayir’in hükümdarlık koltuğuna oturmuştur. Ancak bir sene sonra İspanyollar Araplar ile anlaşarak karşı atağa geçmiş ve Oruç Reis ile İshak öldürülmüştür. Bu olay sonrasında hayatta kalan Hayreddin, Yavuz Sultan Selim adına para bastırıp hutbe okutarak ona bağlılığını bildirince, Yavuz Sultan Selim de Hayretin Paşa’yı kendi korumasına alarak Cezayir Beylerbeyi olarak atadığını ilan etmiştir.

Daha sonrasında ise Tunus’un ve Tlemsen’in Beyleri birleşerek Hayreddin Paşa’ya saldırma kararı almış, Cezayir şehri dışındaki yerleri tekrar ele geçirmiş, Cezayir halkını ise Hayreddin Paşa’ya karşı ayaklandırmışlardır. Hayreddin Paşa bu ayaklanmaları güçlükle bastırmış ve İspanyol Donanması’nı yenilgiye uğratmıştır. Ancak buna rağmen Cezayir’de daha fazla tutunamayacağını anlayarak orayı terk ederek Seyşel Adaları’na geçmiştir.

Hayreddin Paşa’nın Osmanlı Kaptan-ı Deryalığına Getirilmesi

Takvimler 1520’yi gösterdiğinde Hayreddin Paşa, Avrupa’nın Akdeniz kıyılarındaki şehirleri yağmalayarak yüklü miktarda ganimet elde etmeye başlamıştır. 5 yıl sonra Cezayir’i tekrar ele geçiren Hayreddin Paşa, ardından Cenevizli ünlü komutan Andrea Doria’ya karşı zafer kazanmıştır. Bu zaferin aslı şöyledir: Vefat eden Yavuz Sultan Selim’in yerine tahta geçen Kanuni Sultan Süleyman, ordusunu Almanya Seferine yolladığı sırada Cenevizli Andrea Dora, Mora Kıyıları’na karşı atağa geçerek Osmanlı’yı zor duruma sokmuştur.

Bunun üzerine Kanuni Sultan Süleyman, Hayreddin Paşa’yı saraya davet etmiş, Andrea Dora’nın donanmasına karşı savaşmasını teklif etmiştir. Bu teklifi kabul eden Hayreddin Paşa, Osmanlı Donanması’nın başına Kaptan-ı Derya rütbesiyle getirilmiş ve ardından da Dora’yı mağlubiyete uğratmıştır. Getirildiği makamın hakkını vermiştir. Ancak bu savaş, Dora ile ilk karşılaşması olmamış, daha sonraki yıllarda da Dora ile karşı karşıya gelmiştir.

1534 yılında Osmanlı Donanması’nın başında tekrar Akdeniz’e açılan Barbaros Hayreddin Paşa, hem İtalya kıyılarına karşı saldırıya geçmiş hem de Tunus’u ele geçirmiştir. Fakat bir sene sonra Andrea Dora, Hayreddin Paşa’ya karşı bir baskın düzenlemiş Tunus’tan ayrılarak İstanbul’a dönmek zorunda kalmıştır. 2 sene süren bir hazırlık sürecinden sonra daha güçlü bir donanmayla tekrar Akdeniz’e inen Barbaros Hayreddin Paşa, İtalya kıyılarına saldırmış ve Akdeniz’deki Venedik Adaları’nı fethederek Osmanlı’nın sınırlarını Akdeniz’de iyice genişletmiştir.

Preveze Deniz Savaşı

Sadece Osmanlı tarihinin değil aynı zamanda dünya tarihinin de gelmiş geçmiş en büyük zaferlerinden biri olan Preveze Deniz Savaşı’nda yaklaşık 80 bin asker birbiriyle çarpışmıştır. Bunların 20 bini Barbaros Hayreddin Paşa komutasındaki Türk Donanması, 60 bini ise Osmanlı’nın Akdeniz’de yayılmasını engellemek isteyen ve onlarca farklı milletten oluşan Haçlı Donanması’ydı. Haçlı Donanması’nın başındaki isim Barbaros Hayreddin Paşa için hiç de yabancı biri değildi: Andrea Dora!

Mithat Paşa Kimdir? Hayatı ve Eserleri

700’e yakın donanma gemisine sahip olan Haçlı ordusu, 122 kadırgadan oluşan Osmanlı ordusu ile Arta Körfezi’nde karşı karşıya gelmiştir. Barbaros Hayreddin Paşa hiçbir gemisini kaybetmemiş, aynı zamanda Haçlı ordusunun 128 gemisini birden alt etmeyi başarmıştır.  128 gemiden 29’unu ganimetleriyle birlikte ele geçiren Osmanlı Donanması büyük bir zaferin sahibi olmuş böylece Akdeniz’deki hakimiyetini tüm dünyaya ilan etmiştir.

Barbaros Hayreddin Paşa’nın Ölümü

Fransa Kralı, kendisine saldıran Şarlken’e karşı 1543 yılında  Kanuni’den yardım istemiş bunun üzerine Kanuni de Barbaros Hayreddin Paşa’yı yardıma göndermiştir. Fransızlar ile birleşen Barbaros Hayreddin Paşa,  Nice kentini tekrar ele geçirerek Fransızlara iade etmiş bir yıl sonra tekrar İstanbul’a dönmüştür. 4 Temmuz 1546’da İstanbul’da hayata gözlerini yuman Barbaros Hayrettin Paşa, Beşiktaş’ta kendi adına açılan bir türbeye defnedilmiştir.

Yahya Kemal’in Barbaros Hayreddin Paşa’ya Yazdığı Şiir

Yahya Kemal'in Barbaros Hayreddin Paşa'ya Yazdığı Şiir

Türbesi’nin bulunduğu Beşiktaş’a 1943 yılında Barbaros Hayreddin Paşa’nın heykeli dikilmiştir. Ünlü vatan şairimiz Yahya Kemal’in, Hayreddin Paşa’ya yazdığı şu şiir, heykelin arka kısmına işlenmiştir;

Deniz ufkunda bu top sesleri nerden geliyor?
Barbaros, belki, donanmayla seferden geliyor!
Adalar`dan mı? Tunus`dan mı, Cezayir`den mı?
Hür ufuklarda donanmış iki yüz pare gemi
Yeni doğmuş aya baktıkları yerden geliyor;
O mübarek gemiler hangi seherden geliyor?

Konu Hakkında Bilgilendirici Video

Sonuç ve Okura Sorular

Barbaros Hayreddin Paşa, alim ve cesur bir komutan olarak çok fazla zafere imza atmış ve Osmanlı topraklarını genişletmek için yaşamı boyunca zekasını kullanmıştır.
Barbaros Hayreddin Paşa'nın tüccarlıktan korsanlığa geçiş hikayesi hakkındaki görüşleriniz nelerdir?
Barbaros Hayreddin'in komutanlığı hakkında ne düşünüyorsunuz?
Barbaros Hayreddin hakkında makalemizde olmayan ilginç bilgilerinizi paylaşır mısınız?



Okur Yorumları

1 Yorum

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Bilgihanem'i Takip Edin

En Yeniler